Co warto wiedzieć o prawie

Dodane: 09-01-2017 04:51
Co warto wiedzieć o prawie radca prawny katowice

Wymiar sprawiedliwości w Polsce

System sÄ…dowy

Podział podmiotowy

Zgodnie z art. 175 Konstytucji RP, wymiar sprawiedliwości w RP sprawują:

Sąd Najwyższy
sÄ…dy powszechne
sÄ…dy wojskowe
sÄ…dy administracyjne

Podział przedmiotowy

Sądy powszechne w Polsce dzielą się na wydziały, którym zawsze przypisana jest pewna kategoria spraw. Nieraz, gdy jest duży wpływ spraw danego rodzaju tworzy się kilka wydziałów dla tej kategorii spraw ? przykładowo dwa albo trzy wydziały karne. Może też tak się zdarzyć, że w sądach wyższego rzędu jest przykładowo jeden wydział cywilny I instancji i drugi wydział cywilny, ale odwoławczy.

Następujące wydziały tworzy się w sądach:
W sÄ…dach apelacyjnych

wydział cywilny (sąd cywilny II instancji dla sądów okręgowych)
wydział karny (sąd karny II instancji dla sądów okręgowych)
wydział pracy i ubezpieczeń społecznych (sąd pracy i ubezpieczeń społecznych II instancji dla sądów okręgowych)
wydział lustracyjny (w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie; sąd lustracyjny)

W sądach okręgowych

wydział cywilny (sąd cywilny I instancji oraz sąd cywilny, rodzinny, opiekuńczy, dla nieletnich II instancji dla sądów rejonowych)
wydział karny (sąd karny I instancji oraz sąd karny, dla nieletnich (czasami) II instancji dla sądów rejonowych)
wydział penitencjarny i nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń penitencjarnych (sąd penitencjarny)
wydział pracy (sąd pracy) i wydział ubezpieczeń społecznych (sąd ubezpieczeń społecznych) albo wydział pracy i ubezpieczeń społecznych
wydział gospodarczy (sąd gospodarczy)
sąd ochrony konkurencji i konsumentów (w Sądzie Okręgowym w Warszawie)
odrębna jednostka rejestrowa (w Sądzie Okręgowym w Warszawie ? m.in. dla partii politycznych)
sąd wspólnotowych znaków towarowych i wzorów przemysłowych (w sądzie Okręgowym w Warszawie)

W sÄ…dach rejonowych

wydział cywilny (sąd cywilny I instancji)
wydział karny (sąd karny I instancji)
wydział rodzinny i nieletnich (sąd rodzinny, opiekuńczy, dla nieletnich I instancji)
wydział pracy (sąd pracy I instancji) albo wydział pracy i ubezpieczeń społecznych (sąd pracy i ubezpieczeń społecznych I instancji
wydział ksiąg wieczystych (sąd wieczystoksięgowy)
wydział gospodarczy (w mieście, w którym ma siedzibę sąd okręgowy albo mieście na prawach powiatu; sąd gospodarczy I instancji)
wydział gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (sąd rejestrowy ? w miastach wojewódzkich oraz niektórych innych większych miastach)


Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/System_prawny_w_Polsce


Źródła polskiego prawa

Źródła polskiego prawa

Zobacz więcej w artykule Źródła prawa, w sekcji Źródła prawa w polskim porządku prawnym.

Zgodnie z artykułem 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są:

Konstytucja
ustawy
ratyfikowane umowy międzynarodowe
rozporzÄ…dzenia
akty prawa miejscowego (na obszarze działania organów, które je ustanowiły).

Ponadto do źródeł prawa powszechnie obowiązującego zalicza się ustawy o zmianie Konstytucji, rozporządzenia z mocą ustawy wydane na podstawie art. 234 Konstytucji i inne nieuchylone akty prawne o mocy ustawy. Dotyczy to obowiązujących rozporządzeń Prezydenta RP z mocą ustawy wydanych w okresie II Rzeczypospolitej i dekretów wydanych w okresie tzw. Polski Ludowej.

Obok źródeł prawa powszechnie obowiązującego, wyróżnia się także źródła prawa wewnętrznie obowiązującego (akty kierownictwa wewnętrznego). Są nimi przede wszystkim uchwały i zarządzenia.

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/System_prawny_w_Polsce


Rozpoznawania protestów

Sąd Najwyższy powołany jest do:

Sprawowania nadzoru nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania ? jest to tzw. nadzór judykacyjny (art. 183 ust. 1 Konstytucji). Do środków służących wykonywaniu takiego nadzoru służą:
rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych,
podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne ? zgodnie z art. 39817 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego ? jeżeli przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, wówczas Sąd Najwyższy może odroczyć wydanie orzeczenia i przekazać sprawę do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi tego sądu. Uchwały interpretacyjne Sądu Najwyższego nie mają waloru powszechnego obowiązywania ? jeśli nie uzyskały rangi zasady prawnej, to formalnie wiążą tylko w sprawie, w związku z którą zostały podjęte,
Rozpoznawania protestów wyborczych oraz stwierdzania ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a także ważności referendum ogólnokrajowego i referendum ws. Konstytucji RP.
Rozstrzygania nadzorczego w stosunku do samorządów zawodowych: adwokatów, radców prawnych oraz notariuszy.
Opiniowania ustaw i innych aktów normatywnych.
Rozpatrywania skarg kasacyjnych na orzeczenia Trybunału do Spraw Sportu przy PKOl.
Sąd Najwyższy może także wykonywać inne czynności przekazane przez ustawy.

Sąd Najwyższy działa na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Ustawy o Sądzie Najwyższym z 23 listopada 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1254).

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, Sąd Najwyższy co roku przedstawia Sejmowi RP i Senatowi RP informację o swojej działalności oraz o wynikających z niej istotnych problemach. Dokument jest dostępny w postaci druków: sejmowego i senackiego.

W 2015 do Sądu Najwyższego wpłynęło 11 214 spraw, wśród których największą grupę stanowiły skargi kasacyjne i kasacje (7971), zażalenia (1057) oraz kwestie prawne (173 ). Sąd rozpoznał 10 502 sprawy1. Średni czas na oczekiwania na merytoryczne rozpoznanie sprawy wynosił: w Izbie Cywilnej, Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych i w Izbie Karnej ? 7 miesięcy ? do 10 miesięcy, a w Izbie Wojskowej ? 2 miesiące od daty wpływu2

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%85d_Najwy%C5%BCszy_(Polska)